18 Ağustos 2015 Salı

Atatürk (Gazi) Orman Çiftliği'nin Kuruluşu


"Ağaçsız orman ve ağaçsız toprak vatan değildir..." diyen Atatürk, Türkiye'nin tamamının ağaçlandırılarak adeta yeşil bir cennete dönüştürülmesini istemiştir. Bu amaçla ağaçlarla bezenmiş yeşillikler içinde modern tarım ve hayvancılık yapılan örnek çiftlikler kurmaya kara vermiştir. Öncelikle genç Türkiye Cumhuriyeti'ne başkent olarak seçilen bozkır Ankara'nın, genç Cumhuriyet'e yakışır bir şekilde ağaçlandırılarak yeşillendirilmesini istemiştir. Bu nedenle Örnek Çiftlikler (Yeşil Cennet) Projesi'nin ilk örneğini (çiftliğini) Ankara'da hayata geçirmiştir. Prof. Dr. Şerafettin Turan bu gerçeği şöyle ifade etmiştir: 

"Doğa ve yeşile olan aşkı nedeniyle Orta Anadolu bozkırında yer alan başkent Ankara'yı yeşertmeyi amaçlamış ve kurmakta olduğu çiftliğin aynı zamanda bir ormana dönüşmesini istemişti. Bu nedenle ona Gazi Orman Çiftliği denmişti." 

O günlerde ağaçsız, yeşilsiz kara kuru bir kent olan Ankara'nın bu haliyle başkent olmasının mümkün olmadığını düşünenlerin sayısı hayli fazladır.

Atatürk çok kararlıdır. Ankara'nın ağaçlandırılarak Türkiye Cumhuriyeti'ne yakışır bir "yeşil cennet" haline getirilebileceğine inanmıştır bir kere... Bu inancı doğrultusunda, "Burada bir çiftlik kuracağım. Bu çiftlikte hayvanlar yetiştireceğim. Bir küçük ormanın kenarında tarım endüstrimize ait bacalar tütecek." diyerek Ankara'da bir orman çiftliği kurmuştur. 

Atatürk, 1925 yılı ilkbaharında Türkiye'nin tanınmış ziraatçilerinden bir grup oluşturmuş ve onlara Ankara'da büyük bir çiftlik kurmak istediğini açıklamıştır. Atatürk ziraatçi heyetinden öncelikle kurmayı düşündüğü çiftlik için arazi bulmalarını istemiştir.

O heyetteki bir ziraatçi, bu konu hakkında şunları söylemiştir:

"... Tetkiklerimiz bittiği zaman neticeyi Büyük Şef'e arz ettik. Atatürk, elleriyle bugünkü çiftliğin olduğu yeri işaret etti: 'Burayı gezdiniz mi?' Buranın bir çiftlik kurmak için bulunması lazım olan vasıflarından hiçbirini taşımadığı; bir bataklık, çorak, fakir olduğu hakkındaki ortak kanaatimizi söyledik. Atatürk'ün bize cevabı şudur: 'İşte istediğiniz yer böyle olmalıdır. Ankara'nın kenarında hem batak hem çorak hem de fena bir yer. Bunu ıslah etmezsek kim gelip ıslah edecektir."


Belli ki imkansızı başarmaya alışmış adam yine bir imkansızın peşine düşmüştür. Atatürk, fırsat buldukça Ankara'daki direksiyon binasında genç tarım (ziraat) mühendisi Tahsin Coşkan'la birlikte çiftlik arazisinin  planı üzerinde çalışmıştır. Zaman zaman bu çalışmalara başka uzmanlar da katılmıştır. Atatürk, kendisine yeşil, sulak arazi önerenlere, "Ben zor olanı yapayım. Siz arkamdan kolay olanları nasıl olsa yaparsınız." demiştir. 

Atatürk'ün amacı çok amaçlı bir örnek çiftlik kurmaktır. Bu nedenle "Çiftlik modern, bilimsel, bize uygun tarım için iyi bir örnek olmalı... Köylü gençler burada bir süre çalışarak köylerine doğru tarımı götürmeliler. Tarım aletlerini kullanmayı, onarmayı öğrenmeliler." demiştir. Atatürk'ün çiftlikle ilgili çok başka hayalleri vardır. Her zaman olduğu gibi yine halkını düşünmüştür: 

"Halk için büyük, çok güzel bir bahçe yapalım. Gelip eğlensinler, çocuklar oynasın. Büyük bir de havuz olsun. Dileyen yüzsün, dileyen sandala binsin. Uygun yer bulunabilirse bir havuz daha yapalım. Ankara suya, yüzmeye alışsın. Su uygarlıktır. Benim için de tepeciklerden birinin üzerinde bir ev yeri ayırın..."


Atatürk, çiftliğin yerinin tespitinden çiftlikte yer alacak yapılara, dikilecek ağaçlara kadar her şeyle, bir tarım mühendisi gibi çiftlik planı üzerinde ilgilenmiş, bu da yetmemiş, başından sonuna kadar çiftlik inşasında bulunarak bir tür gözlemcilik yapmıştır.

Atatürk, çiftliğin kurulacağı 20.000 dönümlük bataklık ve sazlık araziyi bizzat satın almıştır. Çiftliğin temeli 5 Mayıs 1925 tarihinde, bir Hıdırellez günü atılmıştır. 
Atatürk Orman Çiftliği, AOÇ, Mustafa Kemal Atatürk
Gazimiz Çiftçi İnkılabı Yaparken!

Çiftliğin inşasının başladığı Yassıdere denilen yerde Atatürk ve arkadaşları için de üç çadır kurulmuştur. Atatürk, Rasuhi Bey, İsmail Hakkı Bey, Nuri Conker, Salih Bozok, Kılıç Ali çadırların önündeki hasır koltuklara oturarak çiftliğin temel atma törenine ve sonraki çalışmalara tanıklık etmişlerdir. 

Çiftliğe her yıl 50.000 ağaç dikilmesi planlanmıştır. 

Atatürk çiftlik inşaatı çalışmalarını çok yakından takip etmiş, sık sık çiftliğe gelerek çalışmaları denetlemiştir. Bir gün traktör kullanmak istemiştir. Tahsin Bey, güneşten korunması için traktör üzerine bir tente yaptırmıştır. Atatürk bu tenteli traktörle çiftliğin bir kısım toprağını sürmüştür. 


Atatürk, 5 Matıs 1925'ten 21 Eylül 1925 tarihine kadar her gün birkaç saatini çiftlikte geçirmiştir. Kimi kez köşke arka yoldan traktörle gelmiştir.

Atatürk, 6 Kasım 1925 tarihinde birkaç dostuyla birlikte çalışmaların durumunu yakından görmek için yine çiftliğe gitmiştir. Anayollar yapılmış; bazı tarlalar, sebze bahçeleri, bağlar ekilmiş, dört bir yana binlerce fidan dikilmiştir. Artezyen kuyularından fışkıran sular kanallardan akarak büyük dereye karışmaktadır. Atatürk rahatlamıştır. Çiftliğin iki-üç yılda tamamlanacağına kanaat getirmiştir. Tepe üzerinden yollar, ağaçlar, binalar, tarlalar, çimenler görünmektedir. Bu manzarayı seyreden Atatürk, Nuri Conker'e dönerek, "Sevgili Nuri, bu çorak toprakta ısırgan otu bile bitmez dediğini hatırlıyor musun?" diye sormuştur. Nuri Conker, "Hayır efendim, hatırlamıyorum!" diye cevap verince Salih Bozok, Nuri Conker'e, "Yine yenildik!" demiştir.

1927 baharında çiftliğe üçüncü defa çeşitli türlerde 50.000 ağaç daha dikilmiştir. Sebzeler yetişmiş, yoğurt ve peynir üretimi başlamıştır. Buğdaylar baş vermiş, tarlalar yeşermiştir. Atatürk'ün istediği iki katlı evin ve yakınındaki büyük havuzun yapımı bitim aşamasına gelmiştir.Bu yapılar Marmara Köşkü ve Marmara Havuzu diye adlandırılacaktır.

Atatürk'ün asıl amacı Ankara örneğinden yola çıkılarak bütün Türkiye'nin modern tarım ve hayvancılık yapılan işlevsel bir yeşil cennete dönüştürülmesidir.

Atatürk Orman Çiftliği, Türkiye'nin ve dünyanın başarıya ulaşmış en çevreci projelerinden biridir.

Kaynaklar
Akl-ı Kemal (1. Cilt), Sinan MEYDAN
http://www.karikaturlerdeataturk.com/
Related Posts with Thumbnails Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...