20 Ağustos 2015 Perşembe

Atatürk (Gazi) Orman Çiftliği'nin Yok Edilişi


Atatürk'ün Örnek Çiftlikler Projesi'nin ilk uygulaması olan Atatürk Orman Çiftliği, Atatürk'ün kişisel malvarlığı içinde olduğundan 1937 yılında Atatürk tarafından şartlı olarak hazineye bağışlanmıştır. Bağışla ilgili resmi belgeye göre; Atatürk Orman Çiftliği üzerindeki bütün zirai işletmeler, donanımları ile birlikte bir zirai üretim birimi olarak korunması ve işlerliğinin devamı şartı ile hazineye devredilmiştir. Bağış senedinde ayrıca çiftlikte arazi ıslahı ve çevre düzenlemesi yapılması, çevrenin güzelleştirilmesi, halka gezecek-eğlenecek ve dinlenecek sağlıklı yerler sağlanması, halka nefis ve katkısız gıda maddeleri üretilmesi ve temini amacı açıkça belirtilerek bunların gerçekleştirilmesi yükümlülüğü konulmuştur. Atatürk'ün kişisel mülkünü bağışladığı hazine, Atatürk Orman Çiftliği'nin mülkiyetini yukarıdaki yükümlülükleri ile birlikte devralmıştır.

Atatürk'ün Türk milletinin hizmetine sunduğu Atatürk Orman Çiftliği, zaman içinde Atatürk'ün vasiyeti çiğnenerek işletilmemeye başlanmıştır. İhmaller, suistimaller ve yanlış politikalar yüzünden Atatürk Orman Çiftliği gittikçe küçülmüştür. 2008 yıl sonu itibariyle çeşitli sebeplerle çiftlik arazilerinde meydana gelen kayıp, 22.078 dekara ulaşmış bulunmaktadır. Bu miktar, Atatürk'ün vasiyetiyle hazineye hediye etmiş olduğu toplam arazinin %42'sine eşit bulunmaktadır.

1925 yılında Mustafa Kemal Atatürk'ün mülkiyetinde olan 52 bin dekarlık çiftlik arazisi, üzerindeki taşınmazlarla birlikte 1937 yılında Hazine’ye bağışlanmış, 1950 yılında çıkarılan Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğü’nün kuruluş kanunuyla, devlet malı olarak tarif edilen çiftlik arazilerinin kamulaştırılması ya da gerçek veya tüzel kişilere devrinin özel kanunlarla gerçekleştirilebileceği belirtilmiştir. Ve o tarihten itibaren tam da belirtildiği gibi, kamuya ait olan AOÇ arazisinin bir bölümü 1950-83 yılları arasında çıkarılan çeşitli özel yasalarla kiralama, kamulaştırma ve devir yoluyla elden çıkarıldı. Bugüne gelindiğinde ise; Şeker Fabrikası, Türk Traktör, TİGEM, MİTAŞ, Ankara Otobüs Terminali (AŞTİ), Gençlerbirliği ve Ankaragücü Spor Kulüpleri, Toprak Malzeme Ofisi, Devlet Mezarlığı, Petrol Ofisi A.Ş.Genel Müdürlüğü, ASKİ Genel Müdürlüğü, Türkiye Jokey Kulübü, Atlı Spor Kulübü, Binicilik İhtisas Kulübü, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, Ankara Set Çimento Fabrikası, MİT Müsteşarlığı, Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri, BELKO, Yenimahalle ve Etimesgut Belediyeleri, Karayolları Genel Müdürlüğü, Etibank, Makine Kimya Enstitüsü (MKE), Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), Devlet Su İşleri (DSİ), SSK, Şap Enstitüsü, MTA, TPAO, MİTAŞ, PTT Genel Müdürlüğü, Kayalar İnşaat gibi çeşitli kurum ve şirketlere kiraya verilmiş ya da satılmış durumdadır.


Tapusu Orman Genel Müdürlüğü'ne ait Gazi Yerleşkesi 1. Sit alanıyken, imara açılabilmesi için 2011 yılında çıkarılan bir yasayla ‘1. Derece Doğal ve Tarihi Sit’ alanı statüsü ‘3. Derece Doğal Sit’ alanına dönüştürülmüş ve TOKİ’ye devri gerçekleştirildikten sonra büyük bir alana (mahkemenin durdurma kararına rağmen) Cumhurbaşkanlığı Sarayı yapılmıştır.

Kaynaklar
Akl-ı Kemal (1. Cilt), Sinan MEYDAN
Atatürk Orman Çiftliği: Bir Modernleşme Hikayesi, Toplumcu Mimarlar ve Mühendisler Meclisi

Related Posts with Thumbnails Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...