2 Aralık 2015 Çarşamba

İktisat ve Tasarruf Dergisi

İktisat ve Tasarruf Dergisi

İktisat ve Tasarruf dergisi, 1930 yılından itibaren aylık olarak çıkarılmaya başlanmıştır. Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti'nin en önemli ve en kitlesel yayın organıdır. Derginin yayın müdürü, Dr. Vedat Nedim (Tör)'dir. 

Dergi, 1 Aralık 1931 tarihli ilk sayısında "İlk Hedef: Akdeniz'di... İkinci Hedef: İktisat" başlığıyla çıkmış ve "İnkılabımızın iktisadi temelini kurmak" konulu bir makale yayımlamıştır.

Derginin Birinci Kanun 1932 tarihli sayısında "İktisat ve Tasarruf İki Yaşında-10.000 Abonemiz Olacak!" başlığıyla yayımlanan tanıtım yazısında şöyle denilmiştir: 

"Mecmuamız bu sayı ile ikinci yaşına bastı. İktisat ve Tasarruf, Türkiye'nin en çok okunan mecmuasıdır. 'Tasarruf ve Yerli Malı Haftası' münasebetiyle çıkan her yılın ilk sayısını 20.000 nüsha olarak bastırıyoruz. Diğer aylar 10.000 nüsha çıkan mecmuamızın 7500 abonesi vardır. Onu köylü de tanır, şehirli de. Onu mektepliler de okur, mebus da memur da, muallim de, tacir de, sanayici de. Mecmuamız bir maksat mecmuasıdır. Cemiyetimizin gayelerini (amaçlarını) halk arasında yaymak için çıkan mecmuamız aynı zamanda şubelerinizi idare edenler için de iyi bir yol göstericidir. Gayelerimiz etrafında verilecek konferanslar, yapılacak propagandalar için canlı bir kaynaktır. 

Mecmuamızın bu seneki hedefi, abone sayısını 10.000'e çıkarmaktır. (...) 10.000 aboneyi bulacağız çünkü gayretlerimizin gönüllüsü yalnız 10.000 vatandaş değil, 15 milyonluk Türk milletidir."

İktisat ve Tasarruf dergisinde, yerli malına önem verilmesi, yerli malı kullanılması, yerli üretimin artırılması, ihracatın teşvik edilmesi ve para biriktirilerek tasarruf edilmesi gibi konularda halka yol gösterici yazılara yer verilmiştir. 

İktisat ve Tasarruf dergisi, "Az yediğimiz meyvelerimiz" diye bir yazı dizisi hazırlayarak Türkiye'de yetişen ancak az tüketilen  meyvelerin tüketimini artırmak için bu meyveleri teker teker tanıtıp yararlarını sıralamıştır.

Örneğin Mayıs 1933 sayısında "Az yediğimiz meyvelerimiz II " başlığı altında "patates" tanıtılmıştır. Yine aynı sayıda Yılmaz adlı biri tarafından "Güzelim Fıstık" başlıklı bir yazıda fıstığın yararlarından  söz edilmiştir.

Derginin asıl misyonu, tasarrufu teşvik etmektir. Bu nedenle dergide bu yönde çok sayıda yazı yer almıştır. Dergi, en küçüğünden en büyüğüne her türlü tasarruftan söz etmiştir. 

Derginin Birinci Kanun 1932 tarihli sayısında, Sadri Etem, "Sene Sonunda 50 Milyon Liramız Olacak" başlıklı yazısında şu bilgileri vermiştir:

"Bir hafta sonra dünya milletlerinin tasarruf haftası başlıyor. Tasarruf haftası dediğim zaman dudaklarını bükecek bedbinlere, dünyanın dört direğini kaldırıp alemi harabe şeklinde görenlere verilecek cevap söz değildir. Söz söylemeyeceğim, onlara rakamlar cevap verecektir. 

Türkiye'de 1920 senesinde bankalara yatırılan para 1 milyon liradan biraz fazla idi. 1921'de bankalara yatırılan para 2 milyon lirayı buldu. 1923'te 3 milyon oldu. 19242te 4 milyon oldu. 1925'te 5 milyon oldu. Geçen sene (1931) bankalardaki küçük tasarruf parası 38 milyon lirayı buldu. (...)

Önümüzde geçilecek nice siperler var. İktisadi cephenin büyük zaferini kazanmak için planın ikinci merhalesini tatbikata başlayacağız. 1931'in küçük tasarruf yekünü 38 milyon lira idi. 1932 nihayetinde bankalardaki tasarruf 50 milyon lira olacak! Bu 50 milyon lirayı kasalara yerleştirdiğimiz zaman iktisadın istiklal harbinde bir adım daha ilerlemiş olacağız." 

İktisat ve Tasarruf dergisi her türlü israfla mücadele etmiştir. Örneğin derginin Haziran 1933 tarihli sayısında "İsraflı düğünlere karşı bir dövüşme savaşı açtık!" başlıklı yazıda Denizli düğünlerinden örnek verilerek düğünlerde aşırı israftan kaçınılması gerektiği vurgulanmıştır. Yine aynı sayıda, "Vatandaşlar! Düğün yapalım derken yıkım yapanları doğru yola çağırınız!" başlıklı bir yazıda, para saçılan düğünler eleştirilerek vatandaşlara bu düğünlerden kaçınmaları önerilmiştir. 

Genç Cumhuriyet, kendi demiryolunu yapmak için bir kampanya  başlatarak halktan gönüllülük esasına bağlı olarak hazineye ödünç para istenmiştir. Bu konuda İktisat ve Tasarruf dergisinin yayınları çok etkili olmuştur. Örneğin derginin Haziran 1933 tarihli sayısının kapak yazısında "Ergani Yolunda Benim de Payım Var! Bu Çocuk Böyle Diyor! Senin de Payın Var mı?" denilerek halkın Ergani demiryolunun yapımına destek olması istenmiştir.

Derginin aynı sayısında Falih Rıfkı, "6.550.000" başlıklı yazısında, "Ergani demiryolu istikrazı için ilk tertip 4 milyon liralıktı. 30 Nisan akşamı her taraftan gelen haberler, halk ve müesseseler namına yapılan kayıtların 6.550.000 lirayı bulduğunu bildirmiştir." diyerek uzun uzun halkın demiryolu yapımına verdiği katkıdan söz etmiş, bunun önemini anlatmıştır.

İktisat ve Tasarruf dergisinin her sayısında çok sayıda banka ve sanayi kuruluşunun reklamı yer almıştır. Bu reklamların neredeyse tamamında yerli malı kullanımı ve tasarruf teması işlenmiştir.

Kaynak
Akl-ı Kemal (3. Cilt), Sinan MEYDAN

Related Posts with Thumbnails Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...